حمید یزدانیان دبیرکل نوآوران
۲۱ خردادماه ، روز خانواده و تکریم بازنشستگان فرصتی است تا به دو رکن مهم توسعه و پیشرفت پایدار کشور توجه کنیم و آن نهادی است به نام خانواده و گنجینهای به نام بازنشستگان.
در حالی که بسیاری از سیاستها، خانواده را صرفاً یک واحد مصرفکننده و بازنشستگان را گروهی نیازمند حمایت تلقی میکنند، رویکردهای نوین توسعه نشان میدهد که هر دو میتوانند به موتور محرک نوآوری اجتماعی و اقتصادی تبدیل شوند.
امروزه کشورهای پیشرو تلاش میکنند بازنشستگان را از چرخه انفعال خارج کرده و آنان را به بخشی از اکوسیستم دانش، تجربه و کارآفرینی تبدیل کنند. ایران نیز میتواند با اتخاذ سیاستهای خلاقانه، از ظرفیت میلیونها بازنشسته متخصص برای حل مسائل کشور بهره گیرد.
ما در حزب نوتاسیس نوآوران به مناسبت این روز پیشنهادات ذیل را مطرح می نماییم و اعضای حزب آمادگی دارند به سازمان ها و نهادها جهت عملیاتی سازی این ایده ها کمک نمایند.
۱. ایجاد «بانک ملی تجربه» سامانهای که در آن دانش، تجربیات و مهارتهای بازنشستگان ثبت شده و در اختیار استارتاپها، شرکتهای دانشبنیان، صنایع و دستگاههای اجرایی قرار گیرد. بسیاری از مسائل مدیریتی و فنی کشور با انتقال تجربه نسلهای گذشته قابل حل است.
۲. راهاندازی شبکه «پدربزرگها و مادربزرگهای نوآور» که بازنشستگان میتوانند به عنوان مربی، مشاور و راهنمای نسل جوان در مدارس، دانشگاهها و مراکز رشد فعالیت کنند. این ارتباط بیننسلی علاوه بر انتقال تجربه، موجب کاهش شکاف نسلی نیز خواهد شد.
۳. تأسیس مراکز کار اشتراکی بازنشستگان به عنوان فضاهایی که بازنشستگان بتوانند در کنار جوانان روی پروژههای اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی فعالیت کنند و حتی کسبوکارهای جدید شکل دهند.
۴. بیمه ایده و تجربه و ایجاد سازوکاری برای حمایت مالی از ایدههای کاربردی بازنشستگان و تبدیل آنها به محصولات و خدمات قابل عرضه در بازار.
۵. توسعه «خانوادههای یادگیرنده» که در آن به جای نگاه سنتی به خانواده، میتوان مراکز محلی آموزش مهارتهای نوین، سواد مالی، هوش مصنوعی، کارآفرینی و مهارتهای زندگی را برای همه اعضای خانواده طراحی کرد تا خانواده به یک کانون تولید سرمایه انسانی تبدیل شود.
۶. ایجاد صندوق سرمایهگذاری خانوادگی به عنوان الگوهایی که اعضای خانواده بتوانند سرمایههای خرد خود را تجمیع کرده و در طرحهای تولیدی، فناورانه و محلی سرمایهگذاری کنند.
۷. استفاده از هوش مصنوعی برای ارتقای کیفیت زندگی سالمندان که در آن توسعه دستیارهای هوشمند فارسیزبان برای پایش سلامت، یادآوری داروها، آموزش، سرگرمی و ارتباطات اجتماعی بازنشستگان میتواند بخشی از چالش سالمندی را به فرصت فناوری تبدیل کند.
۸. تشکیل شوراهای مشورتی بازنشستگان در دستگاههای اجرایی با توجه به اینکه بسیاری از مدیران و متخصصان پس از بازنشستگی از چرخه تصمیمسازی خارج میشوند، در حالی که تجربه آنان میتواند در کنار انرژی نسل جوان به ارتقای کیفیت حکمرانی کمک کند.
در جهان امروز، ثروت تنها در منابع طبیعی یا سرمایه مالی خلاصه نمیشود؛ بلکه سرمایه اجتماعی، تجربه و انسجام خانواده نیز از مهمترین مزیتهای رقابتی کشورها محسوب میشود. اگر بتوانیم خانواده را به کانون یادگیری و بازنشستگان را به کانون انتقال تجربه تبدیل کنیم، روز خانواده و تکریم بازنشستگان از یک مناسبت تقویمی فراتر رفته و به نقطه آغاز یک تحول اجتماعی تبدیل خواهد شد.
شاید زمان آن رسیده باشد که به بازنشستگان نه به عنوان پایان یک مسیر، بلکه به عنوان آغاز فصل جدیدی از مشارکت در توسعه ملی نگاه کنیم.
