حمید یزدانیان _ دبیرکل نوآوران
پیادهروی اربعین، صرفاً یک آیین مذهبی نیست؛ بلکه یکی از بزرگترین شبکههای خودجوش مشارکت مردمی در جهان است. میلیونها انسان از دهها کشور، بدون اجبار سازمانی و با انگیزهای مشترک، در مسیری واحد گرد هم میآیند و الگویی کمنظیر از همدلی، ایثار، خدمت و همزیستی را به نمایش میگذارند.
در دنیایی که بسیاری از رویدادهای بزرگ با بودجههای کلان دولتی یا تجاری برگزار میشوند، اربعین نشان داده است که سرمایه اجتماعی، اعتماد عمومی و فرهنگ خدمت داوطلبانه میتواند بزرگترین گردهمایی سالانه جهان را شکل دهد. این ظرفیت، سرمایهای تمدنی است که باید آن را حفظ و تقویت کرد.
در کنار این نقاط قوت، هر رویداد عظیم با چالشهایی نیز روبهرو است؛ از جمله مدیریت جمعیت، حملونقل، بهداشت، محیطزیست، مدیریت پسماند، اطلاعرسانی، خدمات درمانی، امنیت، گمشدگان و هماهنگی میان هزاران موکب و نهاد اجرایی. این چالشها نه نشانه ضعف اربعین، بلکه نتیجه طبیعی مقیاس بینظیر آن است و باید با نگاهی نوآورانه برای آنها راهحل طراحی کرد.
چند پیشنهاد حزب نوآوران استان تهران برای آینده اربعین:
ایجاد «اتاق فرمان هوشمند اربعین» با بهرهگیری از هوش مصنوعی، دادههای لحظهای و تحلیل جمعیت برای مدیریت مسیرها و جلوگیری از ازدحام.
طراحی یک «ابرسامانه جامع اربعین» که خدماتی مانند ثبتنام، مسیریابی، اطلاعرسانی، خدمات درمانی، ترجمه، مدیریت گمشدگان، ارتباط با موکبها و گزارشهای لحظهای را در یک بستر واحد ارائه کند.
استفاده از فناوریهای اینترنت اشیا برای پایش تراکم جمعیت، کیفیت آب، وضعیت بهداشت و مدیریت مصرف انرژی.
اجرای طرح «اربعین سبز» با کاهش مصرف پلاستیک، تفکیک زباله از مبدأ، استفاده از ظروف دوستدار محیطزیست و توسعه بازیافت.
راهاندازی سامانه مدیریت داوطلبان بینالمللی برای آموزش، ساماندهی و بهکارگیری تخصصهای پزشکی، امدادی، فنی و فرهنگی.
تشکیل بانک ایدهها و مرکز نوآوری اربعین با مشارکت دانشگاهها، شرکتهای دانشبنیان و استارتاپها برای طراحی راهکارهای جدید در حوزه حملونقل، سلامت، امنیت، خدمات دیجیتال و مدیریت بحران.
ایجاد داشبوردهای مدیریتی برای تصمیمگیران عراق و سایر کشورها بهمنظور برنامهریزی دقیقتر بر اساس دادههای واقعی.
حزب نوآوران از سوی دیگر، لازم می داند ظرفیتهای فرهنگی اربعین نیز بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد. این اجتماع میتواند به بستری برای گفتوگوی بینفرهنگی، معرفی تمدن اسلامی، ترویج اخلاق، گسترش فعالیتهای علمی و حتی نمایش توانمندیهای فناورانه جهان اسلام تبدیل شود.
به اعتقاد ما در حزب نوآوران اکنون زمان آن رسیده است که اربعین را تنها یک مراسم مذهبی نبینیم، بلکه آن را بهعنوان یک «آزمایشگاه بزرگ حکمرانی مردمی» و «زیستبوم نوآوری اجتماعی» مطالعه کنیم؛ جایی که تجربههای موفق آن میتواند در مدیریت بحران، مشارکت اجتماعی، خدمات داوطلبانه و حتی سیاستگذاری عمومی مورد استفاده قرار گیرد.
اگر هدف، ساختن آیندهای بهتر است، باید سنتهای بزرگ را با فناوریهای نو و اندیشههای خلاق پیوند زد. ما معتقدیم که اربعین میتواند پیشگام این تحول باشد؛ الگویی که معنویت، مردممحوری و نوآوری را در کنار یکدیگر قرار دهد و الهامبخش جوامع دیگر در سراسر جهان شود.
