بیانیه رسمی حزب نوآوران استان تهران درباره بحران آب در ایران

تحلیل و هشدار نسبت به بحران آب و ضرورت اصلاحات بنیادین در سیاست‌ها و مدیریت منابع آبی کشور

با توجه به شرایط سخت کنونی کشور و وقوع بحران کم‌آبی و خشکسالی‌های پی‌درپی، حزب نوآوران استان تهران ضمن بررسی مستند و کارشناسی وضعیت منابع آبی، تأکید می‌کند که ایران هم‌اکنون در آستانه بحرانی جدی و تهدیدکننده امنیت ملی، اقتصادی و زیست‌محیطی قرار دارد.

بر اساس گزارش‌های رسمی و آمارهای معتبر جهانی، سهم بخش کشاورزی از مصرف آب در کشور حدود ۹۰ درصد است که بخش عمده‌ای از آن به روش‌های سنتی و غیربهینه با راندمان کمتر از ۴۰ درصد انجام می‌شود. این در حالی است که تنها ۷ درصد مصرف آب به بخش خانگی و ۳ درصد به بخش صنعت اختصاص دارد. این آمار با توجه به سهم نود درصدی بخش کشاورزی از منابع آبی بیانگر این است که تمرکز بر هدررفت آب و استفاده از ابزارهای تبلیغاتی فقط در بخش خانگی به نوعی فرار از واقعیت و انداختن توپ در زمین مردم است.

این الگوی مصرف با استانداردهای جهانی تفاوت چشمگیری دارد، به‌گونه‌ای که در بسیاری از کشورهای پیشرفته، بخش صنعت سهم عمده‌ای از مصرف آب را به خود اختصاص داده است. جدول مقایسه‌ای زیر موید این نکته است:

حزب نوآوران تأکید دارد که ضعف فناوری در بخش‌های کلیدی مدیریت آب از جمله آب‌شیرین‌کن‌ها، بازیافت فاضلاب، و سامانه‌های نوین آبیاری، مشکلات را دوچندان کرده است. در حالی که کشورهای منطقه و جهان از فناوری‌های پیشرفته بهره می‌برند، ایران هنوز در مرحله ابتدایی قرار دارد.

از سوی دیگر، مفاهیم مهمی مانند آب مجازی و آب پنهان که در برنامه‌ریزی‌های استراتژیک جهانی به رسمیت شناخته شده‌اند، در کشور ما یا به‌کل نادیده گرفته شده‌اند یا به صورت سطحی مورد توجه قرار گرفته‌اند. به عنوان مثال، تولید محصولات پرمصرف آب در مناطق خشک و صادرات آن به معنای از دست دادن منابع ارزشمند آبی است.

حزب نوآوران معتقد است که بحران آب، فراتر از یک مسئله اقلیمی، ریشه در ضعف ساختارهای مدیریتی، نبود شفافیت، سیاست‌های ناپایدار و کم‌توجهی به دانش و فناوری روز دارد. تداوم این روند می‌تواند عواقب جبران‌ناپذیری برای امنیت ملی، اقتصاد و زندگی مردم به همراه داشته باشد.

بنابراین، حزب نوآوران استان تهران موارد زیر را به عنوان راهکارهای ضروری برای عبور از بحران آب پیشنهاد می‌کند:

• اصلاح ساختار مصرف آب به نحوی که صنعت و خدمات جایگزین بخش کشاورزی پرمصرف شوند.

• توقف فوری کشت محصولات آب‌بر در مناطق کم‌آب و اجرای برنامه‌های اصلاح الگوی کشت.

• سرمایه‌گذاری و توسعه سریع فناوری‌های آب‌شیرین‌کن در مناطق ساحلی جنوب کشور.

• نوسازی و توسعه سامانه‌های آبیاری هوشمند و قطره‌ای با الزام قانونی.

• وضع تعرفه‌های تصاعدی و واقعی بر مصرف آب در بخش‌های مختلف به منظور کاهش هدررفت و تشویق صرفه‌جویی.

• توسعه برنامه‌های آموزش عمومی و فرهنگ‌سازی در خصوص آب مجازی، مصرف بهینه و حفاظت منابع آبی.

• ایجاد یک نهاد فرابخشی مستقل تحت عنوان «سازمان آب و امنیت ملی» برای هماهنگی، نظارت و مدیریت استراتژیک منابع آب کشور.

حزب نوآوران استان تهران تأکید دارد که حل بحران آب نیازمند اراده‌ای قوی و برنامه‌ای جامع و بلندمدت است. اگر این فرصت به‌خوبی مدیریت شود، می‌توان مسیر توسعه پایدار را تضمین کرد و از بروز فاجعه زیست‌محیطی و اجتماعی جلوگیری نمود.

امید است با اتخاذ این رویکردهای کارشناسی و شفاف، آینده‌ای روشن و پایدار برای مردم ایران رقم زده شود.

محمد یوسفی

رئیس کارگروه راه و شهرسازی حزب نوآوران استان تهران

30 تیر ماه 1404