در پی تحولات امنیتی و نظامی مربوط به جنگ ۱۲ روزه میان ایران و رژیم صهیونیستی، و به دنبال تعطیلی بی سابقهی ۹ روزهی بازار سرمایه، بورس تهران با ریزشی عجیب بازگشایی شد. شاخص کل در همان روز نخست، بیش از ۶۰ هزار واحد سقوط کرد و موجی از فروش و فرار سرمایه حقیقی بازار را فرا گرفت.
در واکنشی شتابزده، دولت مبلغی بالغ بر ۶۰ هزار میلیارد تومان از طریق سیستم بانکی به بازار سرمایه تزریق کرد تا با ایجاد تقاضای مصنوعی، روند سقوط بازار را موقتاً مهار کند.
اما آنچه روی داد، تزریق خون به جسدی بی جان بود. بازار به سرعت پس از آن چند روزِ «سبز مصنوعی»، مجدداً به مسیر نزولی بازگشت. شاخص کل افت بیشتری تجربه کرد، خروج پول حقیقی شدت گرفت و اعتراضات سهامداران در برابر سازمان بورس و وزارت اقتصاد، ابعاد اجتماعی و سیاسی پیدا کرد.
ملاحظات کارگروه اقتصادی حزب نوآوران استان تهران:
۱. بیتدبیری در سیاستگذاری پولی و تزریق نقدینگی بیهدف
تزریق ۶۰ همت نقدینگی از طریق بانکها، بدون تحلیل دقیق از سمت تقاضا، بدون بازسازی اعتماد عمومی، و بدون سازوکار شفاف نظارتی، اقدامی عجولانه و از جنس «پمپاژ امید کاذب» بود. این سیاست نهتنها به رونق بازار منجر نشد، بلکه باعث تعمیق بیاعتمادی عمومی و افزایش ریسک بازار شد.
۲. افزایش پایه پولی و اثر تورمی گسترده
با توجه به اینکه بانکها اکنون مطالبات خود را از وزارت اقتصاد طلب میکنند، ناگزیر خواهیم بود شاهد چاپ پول بدون پشتوانه برای جبران این مداخله غیرمولد باشیم. بر اساس محاسبات اقتصادی، هر ۲۰ هزار میلیارد تومان ناترازی در اقتصاد معادل افزایش ۱ درصدی تورم خواهد بود؛ بنابراین، این مداخله ۶۰ همتی، دستکم ۳ درصد به نرخ تورم عمومی افزوده است.
۳. ابهام در طرفین معامله و کسب سودهای رانتی
در شرایطی که بازار سرمایه قفل صف فروش بود، و خریدار حقیقی وجود نداشت، پرسش مهم این است که سهام کدام شرکتها با این ۶۰ همت خریداری شد؟ چه کسانی طرف مقابل معامله بودند؟ آیا نهادهای خاص، یا اشخاص ذینفوذ از این فرصت بحرانی بهرهبرداری کردهاند؟ صرفاً ۱ درصد کمیسیون بابت جابجایی این حجم، معادل ۶۰۰ میلیارد تومان سود مستقیم نصیب کارگزاران یا واسطههای خاص شده است. مردم و نهادهای ناظر حق دارند بدانند که صحنهگردان اصلی این داستان چه کسی بوده است؟
۴. سکوت نگرانکنندهی وزارت اقتصاد و وزیر محترم
سکاندار اقتصادی کشور، که به عنوان فردی «نخبه و قهرمان المپیاد ریاضی» معرفی می شود، در مقابل این بحران، سکوت اختیار کرده است.
این سطح از ناکارآمدی، با ادعای مدیریت هوشمند اقتصادی در تضاد کامل است.
پیامدهای این مداخله غیرکارشناسی
نابودی بیشتر اعتماد عمومی به بازار سرمایه.
افزایش تورم و کاهش ارزش پول ملی.
ایجاد رانت برای گروههای خاص در پشتپرده خریدهای سازمانیافته.
تکرار چرخه ناترازی بانکی، بدهی دولت، و تورم ساختاری.
پیشنهادهای رسمی حزب نوآوران تهران
۱. تشکیل کمیته تحقیق و تفحص مستقل از جزئیات این تزریق ۶۰ همتی، ذینفعان، طرفهای معامله و مجاری اجرایی آن.
۲. ممنوعیت قانونی تزریق نقدینگی مستقیم به بازار سرمایه بدون مصوبه رسمی شورای پول و اعتبار یا مجلس شورای اسلامی.
۳. افزایش شفافیت در معاملات کلان بازار سرمایه و اعلام عمومی معاملات با حجم بالا در دورههای بحرانی.
۴. ایجاد مکانیزم نظارت همزمان مردمی و رسانهای بر تصمیمات کلان اقتصادی که دارای پیامد تورمی هستند.
۵. حمایت واقعی از بازار سرمایه، نه با پولپاشی، بلکه با اصلاح قوانین، بازگشت اعتماد، کاهش دخالت دولت در نرخگذاری و تقویت نقدشوندگی
سخن پایانی
حزب نوآوران تهران بر این باور است که اقتصاد با شوک اداره نمیشود، با صداقت و برنامهریزی اداره میشود. بازگرداندن اعتماد مردم به بورس و ساختارهای اقتصادی، نیازمند پایاندادن به تصمیمات خلقالساعه، برخورد با رانتجویان، و روشنگری عمومی از مسیر قانون و رسانههای آزاد است.از نهادهای نظارتی، مجلس، دیوان محاسبات میخواهیم ابعاد این رخداد و نقش افراد و گروههای ذینفع در آن را روشن کرده و نتیجه را به ملت اعلام کنند.
بازار سرمایه قلب اقتصاد ملی است، و این قلب در حال ایستادن است.
با احترام
حزب نوآوران استان تهران
۸ مردادماه ۱۴۰۴

More Stories
ولادت سراسر نور حضرت زهرا مبارک
یادداشت سیاستی حزب نوآوران استان تهران
بیانیه کارگروه راه و شهرسازی حزب نوآوران استان تهران به مناسبت روز هفتم دسامبر- روز جهانی هواپیمایی