به قلم :مسعود مختاری
کارشناس ارشد برنامه ریزی شهری
مقدمه:
بحران پارادایم در مدیریت شهری:
تهران در آستانه دوره هفتم شورای شهر، با یک بحران ساختاری روبروست. مدل فعلی اداره شهر که بر پایه «مدیریت خدماتی-شهرداری» استوار است، دیگر پاسخگوی پیچیدگیهای یک زیستبوم ۱۰ میلیون نفری نیست. حزب نوآوران استان تهران با تحلیل دقیق چالشها، معتقد است که راه نجات پایتخت، تغییر پارادایم از «شورای شهرداری » به «شورای اسلامی شهر به مثابه یک دولت محلی مقتدر» است.
۱. حکمرانی اقتدارگرا؛ استقرار فرماندهی واحد شهری
در علوم سیاسی شهری، “حکمرانی مقتدر” به معنای استبداد نیست، بلکه به معنای تمرکز اختیارات برای پاسخگو کردن تمام نهادهای اثرگذار بر زیست شهروند است.
– تجربه جهانی:در کلانشهری مانند نیویورک یا سئول، دستگاههای انتظامی، آب، برق و زیرساختهای ارتباطی، بخشی از بدنه مدیریت شهری هستند. در سئول، «مرکز عملیات هوشمند» (TOPIS) تمام دادههای پلیس، اتوبوسرانی و آتشنشانی را یکپارچه کرده و تحت نظر شهردار و شورا اداره میکند.
ما در حزب نوآوران استان تهران به دنبال تصویب “نظامنامه پاسخگویی اجباری” هستیم که طی آن مدیران آبفا، مخابرات و پلیس راهور موظف به حضور در صحن شورا و دریافت تاییدیه بودجه عملیاتی سالانه خود از پارلمان شهری باشند. بدون فرماندهی واحد، تهران در برابر بحرانهایی چون زلزله یاجنگ وحواث غیر مترقبه ، بیدفاع خواهد ماند.
۲. بازآفرینی شهری؛ فراتر از نوسازی بافت فرسوده
بافت فرسوده در تهران با ۴۵۰۰ هکتار وسعت، صرفاً یک مشکل ساختمانی نیست، بلکه یک بنبست اجتماعی-اقتصادی است.
– مقایسه با سنگاپور و توکیو: این شهرها با استفاده از مدل «تجمیع اراضی» کل یک محله را بازطراحی میکنند.
– برنامه حزب نوآوران: جایگزینی مدل “پلاک به پلاک” با “مدل نوسازی محلهمحور”. ما با ایجاد «بانک زمین محلی» و مشارکت شرکتهای نوآور (استارتاپهای مسکن)، به دنبال تولید مسکن استطاعتپذیر با حفظ هویت معمارانه تهران هستیم. هدف ما تبدیل بافت فرسوده به “بافت فرصت” از طریق ایجاد ارزش افزوده خدماتی است.
۳. انقلاب سبز در مدیریت پسماند (اقتصاد چرخشی)
مدیریت پسماند در تهران کماکان در مرحله جمعآوری سنتی و دفن باقی مانده است.
– تجربه کشورهای اسکاندیناوی (سوئد):در مالمو و استکهلم، زباله یک “کالای استراتژیک” برای تولید گرما و برق است؛ به طوری که سوئد برای راهاندازی کارخانههای خود زباله وارد میکند!
– برنامه حزب نوآوران: استقرار سیستم “هضم بیهوازی” برای تبدیل پسماند تر به بیوگاز و کود آلی، و راهاندازی زبالهسوزهای مدرن با استانداردهای آلایندگی صفر. ما متعهد به حذف “کتفکولیها” و مافیای زباله از طریق هوشمندسازی کامل زنجیره تفکیک از مبدأ تا مقصد هستیم.
۴. ترافیک و آلودگی؛ گذار به حملونقل انسانمحور
ترافیک تهران محصول “خودرو-محوری” در دهههای گذشته است.
– الگوی پاریس (شهر ۱۵ دقیقهای): شهردار پاریس با کاهش دسترسی خودروهای تکسرنشین و گسترش مسیرهای دوچرخه و مترو، دسترسی به تمام خدمات را در ۱۵ دقیقه پیادهروی فراهم کرده است.
در حزب نوآوران بر تکمیل خطوط مترو با استفاده از فاینانسهای خارجی و روشهای نوین تامین منابع مالی “توسعه مبتنی بر حملونقل عمومی” (TOD) تاکید داریم؛ یعنی متراکمسازی تجاری و مسکونی فقط در شعاع ۵۰۰ متری ایستگاههای مترو، نه در کوچههای بنبست.
۵. سرمایه اجتماعی؛ محلهمحوری و حس تعلق
کلانشهر تهران دچار “بیهویتی مکانی” شده است. شهروندان خود را ساکن تهران میدانند اما به محله خود عرق ندارند.
– مشارکتجویی فعال : پیادهسازی “بودجهریزی مشارکتی”. بخشی از بودجه عمرانی هر منطقه باید با رای مستقیم ساکنان همان محله صرف پروژهای شود که آنها اولویت میدانند.
– در حزب نوآوران بر بازگرداندن “میدان” به عنوان مرکز تعاملات اجتماعی در هر محله. گسترش مراکز فرهنگی و ورزشی نه در قالب سولههای بیروح، بلکه در قالب “پاتوقهای محلی” با مدیریت خود مردم. هدف ما ایجاد “حق بر شهر” برای تمامی گروهها از جمله کودکان، معلولان و سالمندان است.
انتقال تمامی فرآیندهای شهرسازی به بستر بلاکچین. هرگونه تغییر در طرح تفصیلی یا صدور پروانه باید به صورت عمومی قابل رصد باشد، از برنامه های حزب نوآوران است. . شورا باید به جای تصویب مصوبات پشت درهای بسته، از طریق اپلیکیشنهای تعاملی، نظرات لحظهای شهروندان را در تصمیم گیری دخالت دهد.
