هوایی که استنشاق میکنیم، حق ماست؛ نه امتیازی که باید برایش چانه زد.
در روزهایی که آفتاب تیرماه باید نوید پویایی، کار، زندگی و نشاط باشد، تهران در شرایطی بیسابقه، زیر چتر سمی آلودگی هوا، با کیفیت «بسیار ناسالم» برای عموم شهروندان، به شهری خسته، نگران و بیمناک بدل شده است.
حزب نوآوران استان تهران، بهعنوان جریان سیاسی-اجتماعی پیشرو، با تکیه بر تخصص کارشناسان محیطزیست، برنامهریزان شهری، پزشکان و فعالان مدنی، با اعلام هشدار نسبت به پیامدهای این وضعیت برای سلامت عمومی، بهرهوری اقتصادی، عدالت اجتماعی و سرمایه اجتماعی، اعلام میدارد:
هوای پاک، حق مسلم مردم تهران است.
دسترسی به هوای پاک، حقی بنیادین، شناختهشده در قوانین داخلی و منشورهای بینالمللی است و نهادهای حاکمیتی، صرفنظر از گرایش و دولت مستقر، موظف به تحقق آن هستند. آلودگی کنونی، نه یک پدیده اقلیمی ساده، بلکه نتیجهی سالها ضعف سیاستگذاری، ناهماهنگی نهادها و بیتوجهی ساختاری به ابعاد محیطزیستی توسعه شهری است.
تحلیلی دقیق از وضعیت موجود:
بر پایه بررسیهای مستقل کارشناسان حزب، دلایل احتمالی آلودگی سنگین روزهای اخیر عبارتاند از:
افزایش دمای بیسابقه، پایداری جوی و کاهش بارندگیهای فصلی؛ افزایش چشمگیر ترافیک و کاهش نظارت بر معاینه فنی خودروها در ماههای اخیر؛ فعالیت پرحجم کارگاهها، صنایع و پروژههای عمرانی شهری در فصل تابستان بدون کنترل دقیق آلودگیزاها؛ افزایش استفاده از سوختهای سنگین در خودروهای دیزلی و کامیونها، بهویژه شبها؛ نبود دادههای دقیق، منسجم و بههنگام در خصوص منابع اصلی آلایندهها.
راهکارهای نوآورانه و قابل اجرا برای برونرفت از بحران:
۱. ایجاد “اتاق شفافیت آلودگی هوا” با مشارکت عمومی:
راهاندازی یک سامانه شفاف و مردمی برای نمایش آنلاین کیفیت هوا، مشخصکردن منشأ آلایندهها (نه فقط عدد AQI) و رصد لحظهای عملکرد دستگاههای مسئول توسط شهروندان.
۲. هوشمندسازی حملونقل عمومی و خصوصی:
استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی برای مدیریت پویای ترافیک در زمانهای اوج آلودگی؛ اعطای اعتبار یارانهای روزانه به شهروندانی که از خودرو شخصی استفاده نکنند؛ نوسازی مینیبوسها و ونها با کمک وامهای بدون بهره به رانندگان.
۳. تعلیق موقت پروژههای عمرانی گردوغبارزا در محدوده مرکزی شهر:
تا پایان وضعیت اضطراری هوا، پروژههایی که موجب افزایش ذرات معلق در هوا میشوند (حفاری، تخریب، بتنریزی با مصالح خشک) باید متوقف شوند.
۴. طرح تابستانه معاینه فنی ویژه وسایل نقلیه فرسوده:
استقرار ایستگاههای سیار معاینه فنی رایگان در مناطق پرتردد و اعمال محدودیت جدی برای خودروهای فاقد استاندارد آلایندگی.
۵. ایجاد «صندوق جبران خسارت آلودگی هوا»:
تخصیص منابع برای حمایت از بیماران تنفسی، افراد با بیماری زمینهای، کودکان و سالمندان در برابر هزینههای درمان، دورکاری، ماسکهای استاندارد و فیلترهای خانگی.
۶. راهاندازی سامانه گزارشگری مردمی آلودگیزاها:
سامانهای که مردم بتوانند بهصورت ناشناس تخلفات بزرگ (تخلیه دود، روشن بودن موتور ماشین سنگین، سوزاندن زباله و…) را گزارش کنند، با پیگیری و جریمه آنی.
مطالبهگری مردممحور:
حزب نوآوران استان تهران، بر اساس رسالت خود در پیگیری حقوق شهروندی، اعلام میدارد:
دولت و شهرداری باید فوراً منشأ آلودگی این روزها را بهطور دقیق و مستند اعلام کنند؛ نقشه زمانبندی اجرای اقدامات ملموس در ۳۰ روز آینده باید منتشر شود؛ نهادهای نظارتی و قضایی، از جمله دیوان عدالت اداری، باید بر اجرای دقیق قانون هوای پاک نظارت کرده و تخلف نهادها را بدون مماشات بررسی کنند.
پیام پایانی ما:
هوای آلوده، تنها یک معضل زیستمحیطی نیست؛ تضییع مستقیم و خاموش حق زندگی شرافتمندانهی میلیونها ایرانی است.
ما از مسئولان نمیخواهیم که “وعده بدهند”، بلکه میخواهیم پاسخ بدهند.
و اگر پاسخ نمیدهند، ما از طرف مردم، پاسخ خواهیم خواست.
حزب نوآوران، صدای نفسهای بیدفاع تهران است.
تا تهران دوباره نفس بکشد، ما از پا نمینشینیم.
با احترام و مسئولیت،
حزب نوآوران استان تهران
۱۸ تیرماه ۱۴۰۴
