۱۲ آذر، روز جهانی معلولان، یادآور تعهد همگانی برای ساختن جامعهای فراگیر و عادلانه است. این روز فرصتی است تا بار دیگر بر حقوق انسانی، کرامت و مشارکت کامل افراد دارای معلولیت در تمام عرصههای اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی تأکید کنیم و با نگاهی نقادانه و سازنده، خلأها و کاستیها را مرور کرده و راهکارهای عملی ارائه دهیم.
حزب نوآوران استان تهران، با باور به اینکه تفاوتها، ثروت جامعه است و توانمندسازی تمام شهروندان، سنگ بنای توسعه پایدار است، از این مناسبت برای بیان دیدگاهها و پیشنهادهای خود به مدیران و مسئولان در سازمانهای مختلف استفاده میکند.
ارزیابی وضعیت موجود:
با وجود قوانین و تصویب کنوانسیون حقوق افراد دارای معلولیت و نیز قانون حمایت از حقوق معلولان، شاهد آن هستیم که در اجرا با چالشهای جدی مواجهیم. موانع فیزیکی و معماری در شهر، نابرابری در دسترسی به فرصتهای شغلی، کاستیها در نظام آموزشی فراگیر، محدودیت در استفاده از حملونقل عمومی، و ناآگاهی اجتماعی از جمله موانع پیش روی هموطنان دارای معلولیت است.
پیشنهادات و راهکارهای عملی به مدیران سازمانهای مختلف:
۱. به مدیران شهرداری تهران و شورای شهر:
· نظارت جدی بر اجرای ضوابط جامع دسترسیپذیری: ایجاد واحد نظارتی ویژه برای بازرسی و گواهی دسترسیپذیری تمامی پروژههای جدید و نوسازی معابر، ساختمانهای عمومی، پارکها و فضاهای فرهنگی قبل از بهرهبرداری.
· توسعه حملونقل عمومی فراگیر: تسریع در ناوگان اتوبوسرانی و متروی کاملاً دسترسیپذیر، آموزش مستمر پرسنل و استقرار سامانههای اطلاعرسانی مناسب (صوتی، بصری، لمسی).
· راهاندازی سامانه «شهر بدون مانع»: ایجاد اپلیکیشن و سامانهای برای گزارشگیری مردمی از موانع فیزیکی شهر و پیگیری فوری برای رفع آنها.
۲. به مدیران سازمان آموزش و پرورش و علوم:
· اجرای واقعی طرح «آموزش تلفیقی-فراگیر»: تأمین نیروهای متخصص (مانند معلمین رابط، مشاوران و توانبخشان)، تجهیز مدارس به امکانات و فناوریهای کمکآموزشی و مناسبسازی محتوای درسی.
· گنجاندن آموزش حقوق و شناخت معلولیت در کتب درسی مقاطع مختلف به منظور فرهنگسازی و کاهش نگرشهای ترحمآمیز یا تبعیضآلود از سنین پایه.
· تسهیل شرایط ادامه تحصیل در دانشگاهها با اولویت دادن به مناسبسازی خوابگاهها، آزمایشگاهها، کتابخانهها و سایتهای رایانهای.
۳. به مدیران سازمان بهزیستی و وزارت کار:
· بازنگری در شیوههای حمایتی: حرکت از حمایتهای صرفاً مالی به سمت «توانمندسازی محور» با تمرکز بر آموزشهای فنی و حرفهای متناسب با بازار کار.
· اعمال جریمه و تشویق واقعی: اجرای دقیق قانون سهمیهبندی ۳ درصدی اشتغال در دستگاههای دولتی و عمومی و ارائه مشوقهای مالیاتی و اعتباری جدی به بخش خصوصی برای جذب نیروهای دارای معلولیت.
· پوشش بیمهای کامل وسایل کمکتوانبخشی (از جمله ویلچرهای پیشرفته، سمعک، ایمپلنت و نرمافزارهای ویژه) و کاهش بروکراسی دسترسی به آنها.
۴. به مدیران صدا و سیما و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی:
· الزام پخش برنامهها با زیرنویس همزمان و زبان اشاره: برای تمامی برنامههای خبری، سیاسی و آموزشی در شبکههای سراسری.
· حمایت از تولید محتوای هنری و رسانهای: که تصویر واقعبینانه، فعال و توانمند از زندگی افراد دارای معلولیت ارائه دهد و کلیشهها را بشکند.
· مناسبسازی دسترسی به سینماها، تئاترها، موزهها و کتابخانهها و اختصاص بخشی از یارانههای فرهنگی به پروژههای فرهنگی ویژه یا مشارکت این افراد.
۵. به مدیران وزارت ورزش و جوانان:
· توسعه ورزش همگانی و قهرمانی: افزایش بودجه و تسهیلات برای مناسبسازی اماکن ورزشی محلات و شناسایی و پراستعدادهای ورزشی در رشتههای پارالمپیک.
· ایجاد پایگاههای اطلاعاتی از توانمندیهای جوانان دارای معلولیت برای تسهیل مشارکت آنان در فعالیتهای اجتماعی، اردوها و برنامههای فرهنگی.
سخن پایانی:
روز جهانی معلولان، نه یک روز تشریفاتی، که فرصتی برای عهدی دوباره برای عمل است. ساختن تهران و ایرانِ بدون مانع و تبعیض، تنها با ارادهای جمعی و عزمی راسخ در مدیریتهای کلان و خرد ممکن میشود. حزب نوآوران استان تهران، آماده است تا با تمام ظرفیت علمی، نخبگی و شبکه مردمی خود، در طراحی، پیگیری و نظارت بر اجرای این راهکارها، یاریگر مدیران متعهد و دلسوز باشد.
به امید تحقق جامعهای که در آن «هیچ انسانی به دلیل محدودیتهای فیزیکی، ذهنی یا حسی، از حق شهروندی کامل محروم نباشد».
حزب نوآوران استان تهران
آذرماه ۱۴۰۳
