چگونه تجربه اصلاحات اقتصادی ترکیه میتواند الهامبخش عبور ما از بحران باشد؟
ایران امروز، درگیر بحرانی عمیق و پیچیده است. تورم، فساد، کاهش سرمایه اجتماعی، فرسایش اعتماد عمومی، فشار تحریمها و شکاف اقتصادی عمیق، ما را در وضعیتی قرار داده که عبور از آن دیگر با نسخههای موقتی و مُسکّنهای شعاری ممکن نیست.
اما آیا تجربهای در تاریخ معاصر وجود دارد که کشوری در وضعیت ما بوده باشد و توانسته باشد از آن عبور کند؟ پاسخ مثبت است. تجربهای آموزنده و بینهایت ارزشمند: ترکیه سال ۲۰۰۱.
در آن زمان، ترکیه با بحرانی مواجه بود که شباهت عجیبی به امروز ما داشت:
تورم بالای ۷۰ درصد، بیثباتی شدید بازار ارز، فساد سیستماتیک در بانکها و نهادهای دولتی، بیکاری، و بیاعتمادی مردم به سیاستمداران. اما درست در همان نقطهی سقوط، ترکیه تصمیم گرفت برخیزد.
با حضور یک چهره تکنوکرات و مستقل به نام کمال درویش در رأس برنامهریزی اقتصادی، و سپس با تداوم آن مسیر در دولت اول حزب عدالت و توسعه، اصلاحاتی عمیق و واقعی آغاز شد:
بانکهای فاسد بسته شدند، نهادهای نظارتی تقویت شدند، بانک مرکزی مستقل شد، بودجهها شفافسازی شد، یارانههای بیرویه حذف شدند و حمایت از اقشار آسیبپذیر بهصورت مستقیم هدفگذاری شد.
نتیجه چه بود؟
در عرض کمتر از ۵ سال، تورم تکرقمی شد، رشد اقتصادی به بیش از ۶ درصد رسید، ارزش لیر تثبیت شد، سرمایهگذاری خارجی سرازیر شد، و طبقه متوسط ترکیه دوباره جان گرفت.
تجربه ترکیه به ما میگوید که اگر ارادهای ملی، مدیریتی حرفهای و گفتوگویی صادقانه با مردم وجود داشته باشد، حتی از دل بحران هم میتوان عبور کرد. اما شرط آن، شفافیت، شجاعت، و قطع رانت است—نه ریاضت بدون معنا، و نه وعدههای بدون پشتوانه.
من به عنوان یک ایرانی دغدغهمند، و عضوی از حزب نوآوران استان تهران، بر این باورم که:
«هیچ ملتی از بحران خارج نمیشود، مگر آنکه گذشته را بپذیرد، اکنون را با شجاعت ببیند و آینده را با عقلانیت بسازد.»
زمان آن رسیده که ما نیز تصمیم بگیریم. نه فقط برای اصلاح، بلکه برای بازسازی اعتماد. برای اصلاحات واقعی، باید از کسانی کمک بگیریم که نه وامدار قدرتاند، نه اهل شعار. باید فضا را برای تکنوکراتهای مستقل، نخبگان اقتصادی، و نسل جدید باز کنیم.
چرا که اگر ترکیه توانست، ما هم میتوانیم.
اما فقط به شرطی که بخواهیم.
محمد یوسفی
رئیس کارگروه راه و شهرسازی حزب نوآوران استان تهران
23 تیرماه 1404
More Stories
ولادت سراسر نور حضرت زهرا مبارک
یادداشت سیاستی حزب نوآوران استان تهران
بیانیه کارگروه راه و شهرسازی حزب نوآوران استان تهران به مناسبت روز هفتم دسامبر- روز جهانی هواپیمایی