۷ دیماه؛ روز نهضت سوادآموزی
بازخوانی یک مأموریت ملی با راهکارهای نوآورانه برای کاهش بیسوادی و بازماندگی از تحصیل
۷ دیماه یادآور نهضتی است که با هدف ریشهکنی بیسوادی آغاز شد، اما واقعیتهای امروز نشان میدهد پدیده «بازماندگی از تحصیل» و «بیسوادی پنهان» در سالهای اخیر ابعاد تازه و نگرانکنندهای یافته است؛ از کودکان کار و مهاجران گرفته تا نوجوانان مناطق کمبرخوردار، حاشیهنشینان شهری و حتی بخشی از دانشآموزان ترکتحصیلکرده دوره متوسطه. این وضعیت، نیازمند نگاهی نو، سیاستهایی جسورانه و راهکارهایی فراتر از الگوهای سنتی است.
حزب نوآوران استان تهران معتقد است که احیای روح نهضت سوادآموزی، تنها با نوآوری در حکمرانی آموزشی، استفاده از فناوری، مشارکت اجتماعی و مشوقهای هوشمند ممکن خواهد بود. در این راستا، پیشنهادهای زیر قابل طرح است:
۱. شناسایی هوشمند بازماندگان از تحصیل
- ایجاد سامانه یکپارچه ملی با اتصال دادههای آموزشوپرورش، ثبت احوال، بهزیستی، کمیته امداد و شهرداریها برای شناسایی دقیق کودکان و نوجوانان بازمانده.
- استفاده از هوش مصنوعی و دادهکاوی برای پیشبینی ریسک ترک تحصیل پیش از وقوع آن. ۲. آموزش منعطف و متناسب با زیست واقعی دانشآموز
- توسعه «مدرسههای انعطافپذیر» با ساعات شناور، آموزش ترکیبی (حضوری–مجازی) و محتوای فشرده برای کودکان کار و نوجوانان شاغل.
- به رسمیت شناختن آموزشهای مهارتی–سوادمحور بهعنوان مسیر مکمل تحصیل رسمی. ۳. سوادآموزی دیجیتال بهجای سوادآموزی صرف
- عبور از آموزش خواندن و نوشتن صرف، به سمت سواد دیجیتال، مالی، رسانهای و شهروندی.
- استفاده هدفمند از تلفن همراه، پیامرسانهای بومی و پلتفرمهای آموزش خرد (Microlearning) برای بزرگسالان بیسواد یا کمسواد. ۴. مشوقهای اقتصادی و اجتماعی برای خانوادهها
- طراحی بستههای تشویقی هوشمند (یارانه آموزشی، بیمه، کوپن مهارتی) برای خانوادههایی که فرزندان خود را به چرخه آموزش بازمیگردانند.
- پیوند آموزش با اشتغال پایدار والدین در مناطق محروم. ۵. مشارکت نهادهای محلی و جامعه مدنی
- واگذاری بخشی از مأموریت سوادآموزی به سمنها، خیریهها، مساجد، سرای محلات و بخش خصوصی مسئولیتپذیر.
- ایجاد «سفیران محلی آموزش» از میان معلمان بازنشسته، دانشجویان و فعالان اجتماعی. ۶. مدرسهگریزی را مسئله اجتماعی ببینیم، نه خطای فردی
- تقویت خدمات مشاوره روانی–اجتماعی در مدارس و محلات پرخطر.
- بازنگری در محتوای آموزشی برای افزایش جذابیت، مهارتمحوری و پیوند با زندگی واقعی. ۷. ارزیابی مستمر و شفافسازی عمومی
- انتشار سالانه گزارش ملی بازماندگان از تحصیل به تفکیک استان، جنسیت و دهک درآمدی.
- سنجش اثربخشی سیاستها با شاخصهای شفاف و قابل پایش.
نهضت سوادآموزی امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند بازتعریف مأموریت، ابزار و مخاطب است. کاهش بیسوادی و بازماندگی از تحصیل، نه صرفاً یک وظیفه آموزشی، بلکه یک سرمایهگذاری راهبردی برای عدالت اجتماعی، امنیت ملی و توسعه پایدار کشور است.
حزب نوآوران استان تهران بر این باور است که با نوآوری، شجاعت در تصمیمگیری و اعتماد به ظرفیت جامعه میتوان رؤیای «هیچ کودک و بزرگسالی بیرون از چرخه آموزش» را به واقعیت نزدیک کرد.

More Stories
گفتگو
چالشهای اعتراضات، ادعاهای تجزیهطلبانه و الزامات حفظ تمامیت ارضی ایران
۱۷دی؛ از کشف حجاب اجباری تا ضرورت بازاندیشی در سیاستهای فرهنگی